מיטן בהדרגהדיקן אַוועקגיין פֿונעם לעצטן ייִדיש־ייִדן, געבוירענע אין מיזרח־אייראָפּע פֿאַרן חורבן, וועלן מיר, ליבהאָבערס פֿון מאַמע־לשון, בלײַבן אָן אַ שיעור אָרעמער. צווישן די אוצרות וואָס וועלן פֿאַרלוירן ווערן, וועט זײַן דאָס גערעדטע לשון ווי ס׳האָט געקלונגען אין די הונדערטער שטעט און שטעטלעך.

פֿונדעסטוועגן, וועלן בלײַבן שפּורן דערפֿון: בײַ די חסידים הערט מען ווײַטער ס’אונגערישע ייִדיש, בײַ וועלטלעכע — ס׳פּוילישע און ס׳אוקראַיִנישע. בײַם לייענען די ליטעראַטור דערזעט דער דיאַלעקטאָלאָג אויך שפּראַכיקע פֿאַקטן, וואָס נעמען זיך פֿונעם גערעדטן לשון. מע קען אָבער רויִק רעדן און לייענען ייִדיש אָן קיין ספּעציעל קענטעניש.

אַנדערש איז אָבער בײַם זינגען. כּדי לידער זאָלן זיך גראַמען, מוז מען קענען דעם געאַגראַפֿישן אָפּשטאַם פֿונעם שרײַבער. דערצו איז דאָ נישט גענוג צו קענען בלויז די באַקאַנטע הויפּט־דיאַלעקטן, ווײַל גראָד אַ טייל וויכטיקע שרײַבערס האָבן געשטאַמט פֿון אַזעלכע העקן, וווּ דער אַרויסרעד איז אַזוי עקזאָטיש, אַז זייערע גראַמען ווערן פֿאַרקוקט.

נו, זענען די שרײַבערס אומבאַקאַנטע, וואָס בײַם דערהערן זייער נאָמען וועט דער לייענער אַ קוועטש טאָן מיט די פּלייצעס? פּונקט פֿאַרקערט! זיי זענען דווקא פֿון די סאַמע באַליבטסטע: מאַרק וואַרשאַווסקי, מרדכי געבירטיג, זעליק באַרדיטשעווער, אַפֿילו חיים־נחמן ביאַליק.

לאָמיר אָנהייבן מיט וואַרשאַווסקין. ער האָט געוווינט און געאַרבעט לאַנגע יאָרן אין קיִעוו, וווּ ער איז געווען אַן אָרעמער אַדוואָקאַט — ווען ער וואָלט מצליח געווען אין דער קאַריערע, ווער ווייסט, וואָלט ער אפֿשר נישט געשאַפֿן די לידער זײַנע? — און שטודירט אין זשיטאָמיר; אָבער זײַן לשון שפּיגלט אָפּ זײַן געבוירן־שטאָט, אַדעס. זײַנע לידער זענען אָנגעפּיקעוועט מיט גראַמען אויפֿן סמך פֿונעם אָדעסער (און בכּלל דרום־אוקראַיִנישן) „טאָטע־מאָמע־לשון“ — דאָס אַרויסרעדן דעם פּתח אַלף A אַזוי ווי קמץ אַלף O. אָט וועלן מיר זען צוויי דוגמות. נעמט, אַ שטייגער, וואַרשאַווסקיס „די ראָד (כּלהס צד)“, הײַנט בעסער באַקאַנט ווי „די מיזינקע אויסגעגעבן“:

Read more: http://yiddish.forward.com/articles/185215/the-richness-of-spoken-yiddish-in-song/?p=all#ixzz3RNQntv7M

SIN COMENTARIOS

Deja tu Comentario

A excepción de tu nombre y tu correo electrónico tus datos personales no serán visibles y son opcionales, pero nos ayudan a conocer mejor a nuestro público lector

A fin de garantizar un intercambio de opiniones respetuoso e interesante, DiarioJudio.com se reserva el derecho a eliminar todos aquellos comentarios que puedan ser considerados difamatorios, vejatorios, insultantes, injuriantes o contrarios a las leyes a estas condiciones. Los comentarios no reflejan la opinión de DiarioJudio.com, sino la de los internautas, y son ellos los únicos responsables de las opiniones vertidas. No se admitirán comentarios con contenido racista, sexista, homófobo, discriminatorio por identidad de género o que insulten a las personas por su nacionalidad, sexo, religión, edad o cualquier tipo de discapacidad física o mental.
Artículo anteriorPassenger Barred From Kuwait Airways Flight Because She’s Israeli
Artículo siguienteUn homme interpellé après avoir tenté de brûler un drapeau israélien devant l’Hyper Cacher de Vincennes
Noticias, Reportajes, Cobertura de Eventos por nuestro staff editorial, así como artículos recibidos por la redacción para ser republicados en este medio.